Huisgenoten uit een ver verleden
Het verhaal achter oude Delftse huizen en hun bewonersAchter de gevels van oude huizen gaan historische verhalen schuil. Op deze website worden de interessante, onthullende, leuke of soms treurige geschiedenissen over Delftse panden en pandjes verzameld. Sinds oktober 2006 zijn dat er inmiddels meer dan 250.
De verhalen worden geschreven door de huiseigenaren of andere geïnteresseerden. Zij doen archiefonderzoek naar vroegere eigenaren en bewoners. Veel aspecten van het leven zoals het vroeger was passeren daarbij de revue. Er zijn vrolijke en amusante feiten, maar ook de treurige kant van ziekte en dood, kindersterfte, analfabetisme, economische neergang, komt voorbij.
Onze verhalen op Radio Delft
Het verhaal dat Djoeke Hooimeijer op dinsdag 6 oktober vertelde over Koornmarkt 2 - ’t Hoekje, voorheen De Drie Schupkens, woonhuis en winkel kunt u (evenals alle eerdere verhalen) hier terugluisteren.
Buitenwatersloot 1, vanouds herberg De Bolk
door Marnix Boon en Louise Lagarde
Achter de gevels van Delft is onderdeel
van 
Gearchiveerde website (KB) sinds 2014
| Google Translate: Deutsch - English - Français |
Interactieve kaart
van de uitgezochte huizen via Google Maps
Het gebouw van de huidige studentenvereniging De Bolk was drie eeuwen lang de locatie van een herberg met stalhouderij, gelegen op een strategische pleisterplaats waar, vooral op marktdagen, het hele Westland van en naar de stad voorbij kwam. De modernisering van datzelfde verkeer heeft honderd jaar geleden het ‘vermaerde’ logement uiteindelijk de das om gedaan. Lees hier meer....
Buitenwatersloot 182, Voormalige tuinderswoning
door Wim van Veen
Buitenwatersloot 182 is in 1872 gebouwd als boven- en benedenwoning die in 1877 de huisnummers 182 en 184 kregen. De eerste bewoners waren voornamelijk tuinders. Het privaat was in een washuisje achter op het erf en de bewoners sliepen nog in een bedstede. Omstreeks 1980 zijn beide woningen samengevoegd en gemoderniseerd. Voor 1872 was hier een groentetuin met een schuur. Lees hier meer.....
Lange Geer 12-14, De Vergulde Voet
door Josien Clement en Anne Jacobs
Op de gevel van dit studentenhuis prijkt geen Vergulde Voet, maar ‘Herenhuis De Slijterij’. Inderdaad is dit pand meer dan een eeuw lang een slijterij annex tapperij in sterke dranken geweest. Daarvoor was het meer dan eens een geliefde ankerplaats voor beurtschippers. Het huis heeft nu een 19de eeuwse gevel en is halverwege de 17de eeuw ingrijpend vernieuwd. Toch bevat het intern nog steeds restanten van voor die tijd, zelfs van voor de grote stadsbrand van 1536, die deze plek ongemoeid heeft gelaten. Lees hier meer....
Choorstraat 50-52 - Van oude kleren en melkhandel tot rijsttafel
door Henk van der Stelt en Kees van der Wiel
De markante puntgevel van Choorstraat 50 verraadt een 16e-eeuwse oorsprong. Het pand is vermoedelijk kort na de grote stadsbrand van 1536 gebouwd. Achter die gevel hebben zich in de loop der tijd allerhande neringen afgespeeld: van een kleermakersbedrijf in de 17e eeuw tot een melkhandel in de 19e eeuw. Vijftig jaar geleden is het van een bloemenwinkel in een Indonesisch restaurant omgetoverd. Lees hier meer...
Choorstraat 54 - De Drie Landsluyden
door Henk van der Stelt en Kees van der Wiel
Dit huis met een fraaie 16e-eeuwse gevel is in 1904 een van de eerste woonhuizen die in Nederland als monument gerestaureerd is. Daarbij is ook wel wat mooier oud gemaakt dan het was, met name de winkelpui. Voor het een halve eeuw geleden een Indonesisch restaurant werd, zat hier een paardenslager. In de 17e eeuw leidt het huwelijk van een kleermakersweduwe hier tot een forse rel met een afgewezen minnaar. Halverwege de 19e eeuw is het een ‘water-en-vuur-winkel’. Lees hier meer....
Choorstraat 56 - Joodse hoedenwinkel in oorlogstijd
door Henk van der Stelt en Kees van der Wiel
De Indonesische toko was voor 1986 een eeuw lang een winkel waar allerhande hoeden en petten werden verkocht. De Joodse eigenaar daarvan heeft de oorlog helaas niet overleefd. Zijn Duitse werkneemster, die de zaak in goed overleg voortzette en haar werkgever hielp onderduiken, had na de oorlog moeite om te bewijzen dat ze niet ‘fout’ was geweest.
Rondom 1800 was het pand een smidse van een man die in andere oorlogstijden een vastgoed-imperium van 24 huizen bij elkaar weet te smeden. Lees hier meer....
Heemskerkstraat 8, deurwaarder helpt ‘Gist’-beambten op weg
door Jan Spit en Angelien Karsten
Heemskerkstraat 8 is een van de drie ‘herenhuizen’ die in 1915 samen onder een kap gebouwd zijn door een particuliere bouwer die in deze nieuwe villastraat om de hoek bij het Agnetapark een markt rook onder beter betaalde employee’s van de Gistfabriek. Inderdaad werd het huis de eerste vijftig jaar uitsluitend bewoond door Gist-beambten of hun weduwen. Pas daarna kwamen hier ook andere Delftenaren over de vloer. Het huis ademt nog steeds de allure van weleer. Lees hier meer....
Oude Delft 207, ooit woning van Johan van Oldenbarnevelt
door Corinne Brunnekreef
Dit chique, maar verder weinig opvallende kantoorpand was in de begindagen van de Tachtigjarige Oorlog het domicilie van Johan van Oldenbarnevelt en zijn Delftse echtgenote. In hun archief bevindt zich nog een unieke bouwtekening uit de 16e eeuw voor een nieuw achterhuis. De wooncarrière van van de onthoofde raadspensionaris duurde hier maar kort. Na hen bewoonden vele andere regenten dit deftige pand. Begin vorige eeuw ging het deel uitmaken van het katholieke St Hippolytusziekenhuis. Lees hier meer...
Wallerstraat 3 (en 7) - Onderduikadres van Joodse arts/schrijver Hans Keilson
door Frans van der Sman
Achter de gevels van de straat op deze politiefoto uit 1941 speelde zich een bewogen oorlogsgeschiedenis af. Wallerstraat 3 was in 1943/44 het onderduikadres van de Joodse arts Hans Keilson die later een bekend schrijver en kinderpsychiater zou worden. Op nummer 7 werd al vroeg in de oorlog een man vermoord die het verraad van een verzetsgroep op zijn geweten zou hebben. Ook de hoofdbewoner Robert Koumans, die daar niets vanaf wist, heeft dat met zijn leven moeten bekopen. Hij kreeg na de oorlog in het Agnetapark een plein naar zich vernoemd. Lees hier meer....
Voorstraat 8 - van Zeepketel naar warenhuis Voorlopig
door Harry Strang
Dit huis met geblokte renaissancebogen in de gevel en binnen zelfs nog middeleeuwse kloostermoppen in de muur is niet voor niets een monument. Twee eeuwen lang was het een zeepziederij (zie afbeelding), waaraan het pand haar oude naam ontleende. Tegenwoordig ligt hier een struikelsteen voor de deur van de joodse cafetaria-eigenaar die tijdens de oorlog in Auschwitz vermoord is. Lees hier meer....
Kolk 1 - voorheen de Vergulde Rooster, later de
Theeboom
door Evert van Bokhorst
Het hoekpand van de Kolk met de Oude Delft oogt nu als een fraai monument dat de eeuwen heeft getrotseerd, maar zestig jaar geleden was het nog vervallen tot “onbewoonbaar verklaarde woning”. Het kende een eeuwenlange symbiose met het huidige Kolk 3 ernaast, waardoor bij de restauratie van beide panden een bijkans onontwarbare knoop moest worden doorgehakt. Het pand heeft een lange historie als onder meer smidse, bakkerij, theehandel, spekslagerswinkel en sigarenzaak. Lees hier meer....
Burgwal 19 - Voorheen plateelbakkerij De Twee Wildemannen
door Rob Trompper
Burgwal 19 is nu een degelijk pand met 19e-eeuws voorkomen. Beneden is het onderdeel van een kledingwinkel en boven zit het vol met studenten. In voorgaande eeuwen werden hier, en vooral op het erf erachter, duizenden kopjes en schoteltjes Delfts blauw gebakken door plateelbakkerij De Twee Wildemannen. Die naam is oorspronkelijk afkomstig van de Wildemanspoort die hier ooit over het erf van het bedrijf naar de Molslaan liep. Op ditzelfde binnenterrein verrees ruim een eeuw geleden een sigarettenfabriek van de gebroeders Swarttouw. Lees hier meer...
Eliza Dorusstraat 38 - Van bleekveld naar een Delftse woonwijk
door Piet van den Berg
Eliza Dorusstraat 38 is een van de 44 woningen die in 1891 zijn gebouwd op het terrein van een voormalige kledingblekerij. De straat is vernoemd naar Elizabeth Beijer en Theodorus de Vos, kinderen van de twee aannemers die dit complex arbeiderswoningen in de toenmalige gemeente Hof van Delft tot stand brachten. Inmiddels is er een hele stadswijk omheen gegroeid. Lees hier meer....
Lange Geer 16, voorheen De Blauwe Kuip
door Josien Clement en Anne Jacobs
Lange Geer 16, nu onderdeel van de bloemenwinkel Lange Geer 16-20 droeg ooit de naam ‘De Gulden Bostelmande’, maar ging sinds de zeventiende eeuw door het leven als ‘De Blauwe Kuip’. Dat verwees naar een bedrijf waar wollen lakens werden geverfd. Al aan het einde van de 18e eeuw werd het pand ingelijfd bij de belendende smederij van nummer 18, die hier op den duur een winkel in kachels vestigde. Lees hier meer....
Kolk 9, brouwerij De Kith en Amsterdamsche Grutmolen
door Wim van Veen
Kolk 9 is ontstaan uit een deel van de zestiende-eeuwse brouwerij De Kith, waarvan achter de gevel nog steeds sporen aanwezig zijn. Vanaf 1700 is het bijna twee eeuwen een grutterij met rosmolen die zich Amsterdamsche Grutmolen noemde. In 1903 krijgt het pand een geheel nieuwe gevel met quasi renaissance-trapgevel. Voor het volledig woonhuis wordt, zit er beneden onder meer nog een banketbakker en een garagebedrijf. Lees hier meer....
Kolk 3, ooit genaamd De Vergulde Kith
door Wim van Veen
Achter de gevel van Kolk 3 bevinden zich nog een spiltrap-toren en dikke zware eiken moerbinten uit de tijd dat dit huis samen met het naastgelegen Kolk 9 deel uitmaakte van de 16e-eeuwse brouwerij De Kith. Aan de straatzijde is de gevel echter sinds eind 19e eeuw al driemaal van aangezicht veranderd, tot vrij recent aan toe. Ooit ‘onbewoonbaar verklaard’ heeft het inmiddels het predicaat ‘gemeentelijk monument’. Lees hier meer....
door Meike Besuyen
Lange Geer 20 - Hoekhuis Giststraat
door Josien Clement en Anne Jacobs
Lange Geer 20 is nu het adres van een bovenverdieping boven de bloemenzaak op de hoek van de Giststeeg. Het oorspronkelijke hoekpand is eind 19e eeuw opgeslokt door de toenmalige smidse van de buren. Daarvoor kende het sinds de 17e eeuw allerhande bestemmingen zoals bakkerij, kuiperij, wagenmakerij en zeilmakerswerkplaats. Ook was het af en toe pakhuis van plateelbakkerijen in de omgeving. Lees hier meer....
Achterom 47 en het hofje in de Roskampoort
door Kees van der Wiel
Het eerste verhaal waarmee we in oktober 2006 de website begonnen is nu na 19 jaar geheel gereviseerd en uitgebreid. Het gaat over een van de meest schilderachtige monumentjes van de stad, waar het echter in vorige eeuwen vaak armoe troef was. Een verhaal over wandluizen, verlaten vrouwen, inwonende commensalen en echtparen die ondanks alles heel lang gelukkig getrouwd waren. Lees hier meer....
Choorstraat 7 - voorheen De (Vergulde) Crabbe
door George Buzing, Henk van der Stelt en Kees van der Wiel
Choorstraat 7 is een wat verscholen winkelpand op de hoek van de Papenstraat. Tot 1939 stond hier een huis met een 18e-eeuwse halsgevel dat eeuwenlang de naam De Crab droeg. In de 17e eeuw woonde hier een handelaar in dure stoffen, die fraaie schilderijencollectie had. Later was het lange tijd de locatie van een kroeg. De Crab was daarmee inmiddels ‘Verguld’. Lees hier meer....
Vlamingstraat 22 - Herberg met een kolfbaan werd school met woonhuis en opvang Papoealeider
door Els Kemper, met dank aan Kees van der Wiel
Op een groot stuk grond waren hier een vleeshouwer en een kuiper aan het werk, tot in de 18e eeuw een wijnhandelaar de eigenaar werd en er een café met een kolfbaan begon. Dat werd het Hof van Holland, een gerenommeerde lokaliteit, een herberg die tot tot halverwege de 19e eeuw bleef bestaan. Een van de eigenaren liet zijn café en biljart op een koperen tabaksdoos graveren die nu in het museum Prinsenhof wordt bewaard. De gemeente Delft kocht, toen de laatste kastelein was overleden, het hele perceel met bebouwing aan en begon er de derde openbare school in Delft. Maar de gebruikers wilden een echte school, die hier kort na 1900 verrees en die langzamerhand van naam veranderde. School aan de Vlamingstraat werd school aan het Rietveld. Vlamingstraat 22 werd een nieuw huis waar nog vele jaren onderwijzers woonden. De bijna laatste bewoner werd Marcus Kaisiepo, die vergeefs streed voor de onafhankelijkheid van Nieuw-Guinea. Lees hier meer....
Vlamingstraat 84-86, voorheen herberg ‘De jonge prins Willem te paard’, alias ‘De Nieuwe Peerenboom’
door Henk van der Stelt, met dank aan Mechtild de Jong
De gevel van Vlamingstraat 84/86 is uit 1899, maar daarachter bevindt zich beneden nog een oud huis met elementen uit de 16e of 17e eeuw. Twee eeuwen lang was hier een herberg met kolfbaan gevestigd, vlakbij de ingang naar de stad door de Koepoort. Eind 19e eeuw bouwt de eigenaar - inmiddels een kuiper - de tuin met kolfbaan vol met huisjes in een hofje dwars op de Houthaak. Lees hier meer....
Oude Delft 107 - Oud regentenpaleis en ijzerhandel omgetoverd tot ‘modern’ bankgebouw en zonnestudio
door Frans van der Sman en Kees van der Wiel
Tegenwoordig is Oude Delft 107 een adres om het hele jaar door te zonnen. Het is in 1938 gebouwd als bankgebouw. Ooit stond hier een fraai regentenpaleis genaamd De Korendrager. In de 19e eeuw werd dat een bloeiende ijzerhandel, die behalve schroeven en schaatsen ook geweren en buskruit in voorraad had. Lees hier meer....
Wijnhaven 9 - Huis De Swan, onttakeld achttiende-eeuws pronkjuweel
door Harry Strang
Het is een Rijksmonument gebouwd in 1732, maar bijna alles wat daaraan herinnerde is er in de afgelopen eeuw uit- en afgesloopt ten behoeve van vermeend korte termijn gewin van de commercie, ondanks protest van Monumentenzorg. Wie nog iets van het oorspronkelijke huis wil terug zien, moet nu naar het museum (Tetar van Elven op de Koornmarkt). Lees hier meer....
Hopstraat 41 - resultaat van 19e-eeuwse bouwexplosie
door Piet van den Berg
Piet van den Berg gaat op zoek naar de geschiedenis van zijn geboortehuis in de Hopstraat en ontdekt dat de vroegere steeg turbulente eeuwen heeft gekend van bomvol kleine huisjes tot vrijwel volledige leegstand en verval, tot een handige zakenman aan het Oosteinde eind 19e eeuw opnieuw geld ruikt in de bouw van handenvol huurhuisjes op een kluitje in een voormalige groentetuin. Lees hier meer....
Lange Geer 18 - Smederij van Simonis
door Josien Clement en Anne Jacobs
Ooit kochten Anne Jacobs en Josien Clement op een
Delftse rommelmarkt een zwaar gehavend lijstje met daarin een
verbleekt perkamenten koopcontract van een smidse uit 1774. Dat werd
het begin van hun zoektocht naar wat al vier eeuwen lang
onafgebroken een hoefsmederij blijkt te zijn geweest, op een plek
waar menig paard de stad binnen kwam.Lees hier meer.....
Hippolytusbuurt 17a - Eeuwen speelbal van de buren
door Elly Peeters, Wim Weve en Kees van der Wiel
Hippolytusbuurt 17A, inmiddels al bijna een eeuw lang
een stomerij-bedrijf, lijkt in eerste oogopslag de wederhelft van
nummer 19 aan de noordzijde daarnaast. Daarmee heeft het tussen 1790
en 1899 inderdaad één geheel gevormd, zoals de gezamenlijke gevel
duidelijk maakt. Oorspronkelijk vormde het echter een geheel met het
buurpand aan de andere zijde, ooit geheten Kameel of ’s
Heerenherberg. Huisnummer 17 was bij de afsplitsing van dit pand van
nummer 19 al vergeven aan het benedenhuis aan de zuidzijde. Daarom
kreeg dit pand destijds het verwarrende huisnummer 17a. Lees
hier meer.....Spoorsingel 97-100, een verborgen oorlogslidteken
door Kees van der Wiel
Een relatief weinig bekende terreurdaad van de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog is de brandstichting in het huizenblok Spoorsingel 97-100 op 10 oktober 1944 als represaille voor een sabotage aan de spoorlijn door het verzet. In het plantsoentje tegenover de huizen werden op dezelfde dag zes toevallige arrestanten van de politie zonder proces geëxecuteerd. Lees hier meer....
Hippolytusbuurt 15/17, ooit deel van Kameel of Mijns Heerenherberg
door Elly Peeters, Wim Weve en Kees van der Wiel
Achter dit smalle hoge winkelpand met een curieuze asymmetrische zolderkap gaat de helft schuil van een groot oud pand, in de 16e eeuw zowel De Kameel als Mijns Heerenherberg geheten. In de 17e eeuw is het van haar wederhelft aan de noordzijde gescheiden. Het pand heeft vele levens gekend en als ijzer- en boterpakhuis moeilijke tijden in de stadsgeschiedenis overleefd. Lees hier meer....
De rode stippen geven de huizen aan waarvan de geschiedenis is
uitgezocht. Klik op de kaart voor een vergroting.
Niet alleen vandaag, maar ook in het verleden kun je achter de gevels van Delft de hele wereld vinden. De stad had immers vele connecties met onze koloniën. In de eerste plaats natuurlijk via de VOC, die tal van stadgenoten aan de voorname grachten rijkdom bracht. Daarna hield in de 19e eeuw de opleiding tot koloniale ambtenaren achter de gevel van Oude Delft 69 de banden warm met ‘onze’ Gordel van Smaragd. Lees hier meer....
Sommige huizen bewaren een speciaal oorlogsgeheim: ze hadden Joodse bewoners, onderduikers of waren bolwerken van verzetsactiviteiten of nationaal-socialistische propaganda. De verhalen van deze adressen hebben we voor u op een rijtje gezet. Daarbij kunt u ook het verslag lezen van het onderzoek naar de roof en teruggave van Joods huizen- en grondbezit in Delft dat Ingrid van der Vlis en Kees van der Wiel in 2022 verrichtten in opdracht van de Gemeenteraad. Lees hier meer....
Tegenwoordig hangen oude meesters bijna alleen nog in musea of bij miljonairs in Abu Dhabi aan de muur. In vroeger eeuwen hingen veel Delftse huizen er vol mee. Bij menige huizengeschiedenis loop je ze tegen het lijf. En dat alleen maar omdat vanwege hulpeloos achtergebleven weesjes de inboedel beschreven is of omdat de eigenaar ze wegens rampspoed onverwachts te gelde moest maken. Zie de verwijzingen naar 15 adressen vol plaatjes en verhalen over oude meesters. Lees hier meer....
Door veel ‘kenners’ wordt elk oud grachtenpand in Delft graag uitgemaakt voor een vroegere bierbrouwerij. Nu was bier brouwen in de middeleeuwen ooit een activiteit die in bijna elk huishouden bedreven werd. Dan klopt de bewering dus wel. Maar al snel werd er in de stad veel meer bier gebrouwen dan de inwoners zelf ooit konden opdrinken. Lees hier meer....
Recent geplaatst:
