Met een rente voor ‘sijns kints onderhoud’
Op de plek waar het huidige pand Molenstraat 26-28 in 1871 is gebouwd stond vroeger een ander huis dat in het tiende penningregister van 1543 voor het eerst vermeld wordt. Er stonden zelfs meerdere (kleine) huizen achter elkaar. In 1543 worden eerst drie, in 1553 twee en in 1561 zelfs vier bewoonde huizen vermeld. In 1585 staan duidelijk drie huizen genoemd en de eigenaar daarvan is Willem Steevensz, moutmaecker. Hij verhuurt een huis voor aan de straat aan een bakker en zelf woont hij in een huis erachter. Daarachter stond nog een huisje dat door hem verhuurd werd. In 1600 wordt een oven vermeld op het perceel waar nu Molenstraat 22-24 ligt en het is aannemelijk dat die er ook al in 1585 stond en gebruikt werd door de genoemde bakker. De niet aan de straat liggende huizen en de oven werden bereikt via een gangetje, in oude documenten aangeduid als “poort”. Deze poort bestaat nog, en is gelegen tussen Molenstraat 24 en 26. Nu is daar de ingang van Molenstraat 24. In de 18e eeuw wordt gesproken van “de Kalckpoort”.
Willem Steevensz sterft in 1611. In 1618 zal ook zijn vrouw zijn overleden want dan wordt zijn jongste dochtertje in het weeshuis opgenomen. Het weeshuis vestigt een rente op het huis: “Op 14 december 1618 verbonden voor 60 gulden sijn kints onderhoud”. Na hem komt Steeven Willemsz, opperbrouwer, (aan de namen te zien zijn zoon?) en daarna Steeven Michielsz. Of zij er ook zelf wonen is niet bekend.
In 1650 worden de huizen geveild en gekocht door Pieter Gerritsz Eltrichoven, een kleermaker die meerdere huizen bezit en alles verhuurt. In 1656 blijkt er nog een huisje bijgekomen te zijn, er worden geen twee maar drie huizen vermeld “in de poort”.
De erfgenamen van Pieter Gerritsz verkopen in 1688 de voorste drie huizen aan Pieter van Houten, metselaar, en het achterste aan Johannes van der Schooff, alles in verhuurde staat.
In de koopakte van 1688 voor Pieter van Houten wordt de situatie als volgt omschreven “drie huysen ende erve staende en gelegen binnen dese stadt aen de noortsij van de molestraat ten westen eene gemeene poort streckende voor van der straete tot aen het volgende de tweede andere voorschreven huisen staende inde voorsegde gemene poort beneffens de andere, belent ten noorden t huys gecogt bij johannes van der Schooff”
Dat is een mondvol. Bij de koop van de achterste huizen behoorde ook het gemeenschappelijk gebruik van de poort en de gang tot aan de gracht, en een open plaats met daarop put en secreet.
Op de Kaart Figuratief loopt de Molenstraat van onder
naar boven, ofwel van west naar oost. Het huis 26-28
ligt links. De bebouwing is hier zeer dicht.
Tot ca 1810 hebben de huizen opeenvolgende eigenaren die allen als huurbaas optreden. Tegen die tijd zijn deze pandjes in zo’n slechte staat en brengen zo weinig op dat afbreken goedkoper is. Bij het begin van het kadaster in 1832 blijkt het voorste huis nu een pakhuis te zijn en de achterliggende huisjes zijn verdwenen. Het hele perceel is in bezit van de buurman die op het huidige nummer 22 een broodbakkerij heeft (zie Molenstraat 22 – 24) en het blijft bij de bakkerij horen tot 1866 als het weer apart verkocht wordt. In 1871 is het overgebleven huis in bezit van Catharina van Loenen wier man, de brandstoffenhandelaar Johannnes Frederik Coppenrath, alles sloopt en het huidige pand laat neerzetten: een werkplaats met open grond en een aparte bovenwoning. Er is nog een afgesleten gevelsteentje waarop de letters J.F.C. en de cijfers 17-4-1871.
Een eerste steen werd in 1871 gelegd door brandstoffenhandelaar Coppenrath.
Rond 1950 maakte Arthur Tutein Nolthenius deze
kleurenplaat van de Molenstraat. Op de achtergrond
Molen de Roos aan de westzijde van de stad.
(Collectie GAD).