Er hing een Tobias aan de muur
   
Nadat Frans Jansz Dusseldorp in februari 1666 was overleden, werd er een boedelbeschrijving gemaakt van alles wat er in zijn huis aan de Koornmarkt (nu nr. 16) te vinden was. Er waren veel schilderijen, onder meer een ‘Tobias’. Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster

Schilderijen in een schilderij. Rechts Tobias met de vis.
(Coll Rijksmuseum)

Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster

Wandtapijt van Jan Aerts in het museum Prinsenhof. Tobias gaat op reis, uitgewuifd door zijn ouders.

Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster

Nog een Tobias met vis, door Pieter Lastman.

 
Vermoedelijk is dat een schilderij met een afbeelding uit het oud testamentische verhaal Tobit, dat na de reformatie uit de bijbal is verbannen.
Tobit was een oude blinde man, die zijn zoon Tobias op pad stuurde om de schat te vinden, die hij ooit bij iemand in een ander land had achter gelaten. Tobias maakt die reis samen met de aartsengel Gabriël. Dit tweetal beleeft onderweg allerlei bijzondere avonturen. Tobias ontmoet onder anderen Sara, een jonge vrouw, die al zeven keer op punt stond om te trouwen, maar telkens werden haar geliefden in de nacht voor de huwelijkssluiting door een duivel opgegeten.
Ook vangt Tobias een vis, om de gal er uit te halen. Daarmee geneest hij later zijn vader van diens blindheid.
 
In de 16e eeuw was dit verhaal lange tijd heel populair. In Duitsland en België maakte men er ook toneelstukken van, die op scholen werden opgevoerd. Nederlandse schilders in de Gouden Eeuw maakten talloze afbeeldingen van Tobias, op schilderijen, in prenten, in glas-in-lood, en in wandtapijten. Rembrandt etste Tobias meer dan eens. Ondanks dat wilde de protestante kerk het verhaal in de bijbel niet handhaven. Het Rijksmuseum heeft zeventig kunstwerken met Tobias als onderwerp, het museum Prinsenhof in Delft heeft gobelins in de collectie met Tobias als middelpunt.
 
Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster
Tobias door Rembrandt. Ets, Rijksmuseum. Miniatuur uit een 14e eeuwse bijbel. Tobias vangt een vis. (Coll. Kon. Bibliotheek Meermanno)